Het plannen van een avontuur


2014-03-28 15.09.40

Ik krijg regelmatig vragen over hoe ik een trip plan.

Hieronder heb ik een aantal belangrijke items uitgeschreven. In de loop van de tijd zal ik dit verder uitbereiden.

 

Routines, skills en kennis

Je routines, skills en kennis maken het leven buiten aangenaam. Je hebt op veel situaties een ‘antwoord’ en weet hoe je kunt handelen en wat de mogelijkheden zijn. Kennis kun je verkrijgen op verschillende manieren. Eén is een boek lezen op de bank. Een andere is door het te ervaren en te doen. Zo zet je kennis om in routines en skills. Iedere dag buiten leer ik weer. Dit is en blijft een continue proces. Blijf jezelf verbazen over hoe de natuur in elkaar zit en hoe eenvoudig je dingen kunt oplossen. Zo blijft je nieuwsgierig en leren.

IMG_4577

Routines, skills en kennis. Alles komt samen. Hier een eenvoudig onderkomen.


Adequate routines en skills zorgen ervoor dat je niet overal ‘gefocust’ over na hoeft te denken. Denk aan het spannen van een basha, het maken van vuur, navigatie skills, maken van tools, inrichting van je kamp, spullen hebben een vaste plek, eten koken en nog veel meer. Het zorgt er zo voor dat je ‘ruimte’ hebt voor andere dingen. En mocht het anders lopen, dan zorgen deze routines en skills ervoor dat je efficiënt en adequaat kunt reageren. Denk aan het beginnen met fietsen. In het begin moest je overal over nadenken. Een soort van automastische piloot. Voor het buiten leven is dit niet anders. Je heb je in de ‘tussentijd’ veel meer tijd om van je 0mgeving te genieten. Het avontuur zelf blijft een avontuur maar in je ‘broekzak’ zullen je routines, skills en kennis helpen het avontuur beter aan te kunnen.

 

Ga je alleen of als groep?

Ga je als groep of alleen op stap? Dit kan een groot verschil zijn ook afhankelijk van situatie, het plan en gebied. Sommige mensen vinden het fijn om alleen op stap te gaan. Bijkomende voordeel is dat je het alleen maar eens hoeft te zijn met jezelf. Wil je links, ga je links? Maar zelf vind ik het wel fijn om samen met iemand op pad te gaan. Het is gewoon gezelliger om samen avonturen te beleven. Samen bespreek je het plan of stel je het bij. Tevens is het waanzinnig om ’s avond bij een vuurtje de dag door te nemen en de plannen voor morgen door te nemen.

1005592_561670923879598_1964220608_n

Trektocht Schotland 2013. Foto gemaakt door René Nauta

 

Bijkomende voordeel in een groep is dat je meer brains of wel hersenen hebt. Keuzen kun je wel overwogen nemen.  En dan natuurlijk de resources ofwel middelen die je als groep tot je beschikking hebt. Natuurlijk heb je persoonlijke spullen maar in geval van nood kun je deze delen. Denk aan een gescheurde basha, defect hoofdlampje.

 

In geval van een noodsituatie is het soms ook handig om als groep te zijn. Je kunt iemand verzorgen en anderen kunnen hulp halen. Ik mijn 25jaar duikcarrière heb ik zelf een onderkoeling en een hitte beroerte meegemaakt. Beiden geen pretje. Iemand uit de groep heeft mij toen geholpen. Beide incidenten zijn meer dan 15jaar geleden. Kan het weer gebeuren. Ondanks dat ik wist wat de symptomen waren is het me toch overkomen. Kortom ja het kan je altijd weer gebeuren. Zo heb ik anderen ook vaak kunnen helpen of ze kunnen behoeden van.

 

Een groep kan ook te groot zijn. Denk aan groepen met meer dan 6 personen. Tijdens een trektocht is dit soms minder efficiënt. Er is altijd wel een reden voor iemand om te stoppen. Denk aan: veter los, te warm, droge mond, regenjas aan of uit, discussie over waar we zijn en waar we naartoe moeten gaan, bedenkt het maar…

 

Voor dit laatste geval is het verstandig de navigatie primair bij twee navigators neer te leggen. Die personen zijn voor dat specifieke dagdeel verantwoordelijk voor de navigatie.

Dit betekent niet dat de rest van de groep tijdens een trektocht niet oplet! Hoe goed navigators ook zijn iedereen maakt fouten! Iedereen moet dus instaat zijn op een kaart aan te wijzen waar hij of zij denkt te zijn. De primaire verantwoordelijkheid ligt alleen bij de navigators. Tijdens een pauze kan er gerouleerd worden en wordt er besproken en bevestigd door iedereen in de groep waar men denk te zitten op de kaart. Dit voorkomt ‘dwalen’ op een kaart. Daarna wordt in de groep besproken wie vervolgens de navigatie op zich neemt en welke route we nemen. Iedereen is zo op de hoogte van welke route we nemen.

Ander alternatief om geen stop-en-go te krijgen is de groep op te delen in kleinere sub-groepen. Als totale groep bespreek je waar je elkaar weer ziet en hoe laat ongeveer. Kies voor strategische locaties die niet te missen zijn. Denk aan bepaalde kenmerken in het landschap zoals twee rivieren komen bij elkaar.  Begin van een meer. Na de hoogste heuvel, berg in dit landschap. Kijk bij het opdelen naar: skills, ervaringen, moreel en conditie in deze sub-groepje. Het is raadzaam dit een beetje te middelen. Dit zorgt er tevens voor dat beide groepen even ‘sterk’ zijn. Je komt dan o.a. op dezelfde tijdstippen aan op een locatie. Mocht er wel iets zijn dan is iedere sub-groep ‘sterk’ genoeg om zich te redden.

 

De planning

De planning begint bij wat is doel van de trip? Bespreek dit met de groep. Als je al vertrekt met verschillende beelden dan kan dit tot problemen of teleurstellingen zorgen. Ook is het samen uit, samen thuis. Belangrijk voor een trektocht is goed in overweging te nemen dat het ook kan tegenzitten. Iemand breekt zijn enkel en komt niet meer vooruit. Wat doen? Is er dan nog genoeg te eten. Doet je GSM het, is de batterij niet leeg, heb je bereik? En hoe leg je aan een hulpdienst uit waar je bent? Ook dit hoort allemaal bij een planning. Wat ik zelf altijd doe is redeneren wat ik graag zou willen ‘hebben’ in het meest erge geval en dan terug ‘rekenen’.

img_7858-800x600

Navigatie gereedschap voor in het veld (stafkaart, kompassen, stappenteller, horloge, kaarthoekmeter en GPS)

 

Het is bijvoorbeeld verstandig bij een langdurige trektocht zogenaamde rustdagen in te plannen. Als de trektocht verloopt zoals verwacht dan neem je die. Mocht je te langzaam gaan dan kun je overwegen deze over te slaan. Als er geen rustdagen zijn en je moet ergens op een bepaald moment zijn dan heb je geen ‘reserve’ tijd meer.

Bedenk ook wat je als extra eten mee wil nemen. In een groep is dit veel eenvoudiger. Iedereen neemt vaak wel iets te veel mee. Laat ook thuis altijd je plan achter. Informeer zo je achterban waar je zit en waar je ongeveer naartoe gaat. Dit kan door een grove planning per dag af te geven. Op dat 3 en 4 zitten we op deze coördinaten. Tussendoor een bericht naar het thuisfront sturen is natuurlijk niet verkeerd.

Bij het plannen gebruik ik vaak de computer. Denk dan aan digitale stafkaarten, weer sites, google maps, wetgeving, forums et cetera. In het veld gebruik ik nagenoeg geen elektronica. Soms een eenvoudige GPS. De gedachte hierachter is dat je lui wordt van elektronica en je erop gaat vertrouwen. Als het dan een keertje niet werkt dan… Kortom in het veld gebruik ik veelal stafkaarten, kompas en kaarthoekmeters. Soms ook een stappenteller maar dit is veelal niet nodig. En het is veel leuker om actief met kaart en kompas te werken. Je gaat zo heel anders kijken naar een landschap en deze leer je zo beter te ‘lezen’. Een verrekijker is ook een handige tool. Je kunt dan op een grotere afstand objecten ‘dichterbij’ halen. Dit helpt je in het maken van navigatie keuzes en het scheelt je wellicht veel omlopen.

Als ik alleen op een trip ga neem ik altijd meerdere kompassen mee. In mijn geval drie. Op deze manier kan ik ‘stemmen’ mocht ik twijfelen aan één van de kompassen. Het menselijke brein is soms eigenwijs en instaat te twijfelen aan de beste kompassen ter wereld. Daarnaast kan je gebruik maken van natuurlijk navigatie. Denk aan windrichtingen, waar komt de zon op en waar gaat deze onder, de sterren, de groei van takken van bomen, de richting waarin de hollen van vogels in bomen is gemaakt, stroming in water et cetera. Ook dit vereist wel kennis van het landschap waarin je loopt en kennis van de natuur in het algemeen.

 

Conditie

Een goede basis conditie help je in alles. Niet alleen in het dagelijks leven maar ook tijdens het buiten zijn gaat alles veel soepeler. Iedereen kan wel een middagje wandelen maar een weekend of een week is een ander verhaal. Maar alleen een basis conditie is soms niet voldoende. Het lopen met een volle rugzak in ‘zwaar’ terrein is anders dan wandelen in het park. Een basis conditie i.c.m. routines en skills helpen je om het langer vol te houden. Je routines en skills zorgen ervoor dat je efficiënter kunt werken en tussendoor genoeg rust kunt nemen. Met kennis over en van de natuur kun je letterlijk meer uit de natuur halen. Door deze kennis hoef je minder spullen mee te nemen. Hierdoor zal je rugzak een stuk lichter zijn. Naast conditie is goed eten en een goede nachtrustig essentieel om het langdurig vol te houden.

2014-03-28 14.59.59

Trektocht in Duitsland – Foto gemaakt door Remco Kok

 

Weer

Je kunt je niet overal op voorbereiden. Soms is het echt ‘deal-with-it!’. Ook hier zijn je skills en routines voor mij de basis. Hang je eerste je zeiltje op of maak je eerst een vuurtje? Je verdiepen in de weersomstandigheden is wel zo verstandig.

Regen en wind kennen we allemaal wel maar als het nu drie dagen non-stop regent? Je moreel kan er flink door beïnvloed worden. De aangeleerde routines en skills zijn nu essentieel om het nog aangenaam te maken. Denk aan het brandhout afdekken voordat je het kamp verlaat. Op deze manier ben je altijd verzekerd van droog hout en dus vuur.

_DSC0644

Het is goed jezelf de vraag te stellen ‘What if…’ – Schotland 2013

Ook de spullen onder zeil hangen is naarmate men goed weer heeft gehad geen vanzelfsprekendheid meer. Op cursussen zien we regelmatig dan deelnemers hun slaapzak te luchten hangen zonder toezicht. Soms komt het zelfs voor dat we een halve dag opstap zijn. Meestal loopt dit toch nog goed af… maar weet je ook wat je moet doen als je slaapzak nat geregend is? En ben je dan instaat om zonder slaapzak een goede nachtrust te krijgen zodat je de volgende dag terug kunt lopen?

 

Uitrusting en paklijst

Vragen zoals wat neem je vooral mee maar wat laat je thuis? Ik krijg hier regelmatig vragen over. Ik heb reeds een artikel geschreven waar ik uitleg wat ik standaard meeneem. Klik hier voor dit artikel.

Standaard uitrusting. Voor een meerdaagse trip hoef ik alleen nog maar meer eten en mijn slaap spullen toe te voegen.

De meeste mensen nemen veel te veel mee. Heb je bijvoorbeeld echt wel een vork nodig bij het eten? Moet iedereen in een groep een eigen zaag meenemen of kun je die ook lenen van elkaar? Zeep meenemen? Je kunt ook zeepkruid of paardenkastanje gebruiken. Een stoel meenemen? Je kunt ook tegen een boom gaan zitten. Het is dus de kunst van het weglaten en creatief omgaan met resources en middelen die in de natuurlijk beschikbaar zijn.

Zoals al eerder aangegeven kun je een aantal uitrustingsstukken (ver)delen onder elkaar. Niet iedereen hoeft een brander, pannen, en een basha mee te nemen. Deze kun je ook prima verdelen onder elkaar. Ook dit kun je meenemen in je planning. Ook is het handig om van elkaar ongeveer te weten wat men meeneemt. Als voorbeeld reserve kleding. Deze neem ik eigenlijk nooit mee. Dit betekent wel dat als ze nat worden ze eerste gedroogd moeten worden bij een vuur. Er zijn ook een aantal zaken die je als persoon bij je moet dragen. Denk aan een vuurset, mes en persoonlijk EHBO set. Als iemand zich bijvoorbeeld snijd dat komt de pleister uit zijn eigen EHBO set.  In het geval van het uit-elkaar-vallen van een groep is het wel handig dat je jezelf kunt redden. Slim omgaan met wat neem ik nu wel en niet mee. Keuzes van uitrusting hebben vaak ook te maken met hoe universeel zijn ze inzetbaar. Denk aan een kunststof Nalgene waterfles welke in geval van kou inzetbaar is als kruik.

10259193_716461705067185_901407310515159693_o

Kano Expeditie – Polen 2014

Afhankelijk van het soort trip, de duur van de trip en de manier hoe je door het landschap gaat komen er meer zaken bij. Hierboven een foto van de kano expeditie in Polen. Naast een kano, peddel en een vest komen er weer ander soort van skills en routines bij kijken.

Door zelf veel op stap te gaan leer je wat je kunt minderen en wat essentieel is. Houdt voor jezelf een lijst bij en schrijf na of tijdens een trip op, wat je waarvoor hebt gebruikt of wat je helemaal niet hebt gebruikt.

 

Eten en drinken

Zeer belangrijk. Zonder eten of drinken houd je het niet lang vol. Dit is natuurlijk afhankelijk wat je wilt ondernemen en of je fysieke inspanning moet leveren. Tijdens een tocht is het daarom raadzaam voldoende water containers mee te nemen. Zelf heb ik altijd voor een trektocht minimaal 2liter water bij me. En dit bewust verdeeld in twee  containers. Mocht ik er één bijvullen dan blijft de ander koel en dus meteen drinkbaar. Mocht er één tijdens de trip sneuvelen dan heb ik er nog een. Als de temperatuur niet te warm is, kan ik het met 2liter eenvoudig van ’s morgens na het ontbijt tot aan het avondeten redden. Mocht het niet voldoende zijn dan heb ik tussen de middag iets extra’s te doen. En zo niet dan kan ik met een korte break snel weer op pad. Voor langere looptochten is vaak één van de containers een camelbag.  Een camelbag is een watercontainer met een drinkslangetje. De watercontainer blijft zo in de rugzak en uit het slangetje kun je drinken tijdens het lopen. Tijdens het lopen met een rugzak schiet het drinken er soms bij in.  Met een camelbag heb je het altijd voor handen.

DSC01866

Over-Leven Schotland 2014 – Foto gemaakt door Jack Droog

Zelf gebruik ik eigenlijk nooit waterfilters. Ik vertrouw ze niet echt. Geen idee waarom. Ik heb al jaren een MSR maar ik betrap mezelf erop dat ik het water altijd voor de zekerheid nog kook. Wellicht onterecht maar ja.. Volgende vraag is, waarom neem ik hem dan mee? In gebieden waar het water erg troebel is gebruik ik een millbank bag. Dit is een filter welke stofdeeltjes uit het water haalt. Koken is dan nog steeds noodzakelijk om het drinkbaar te maken.

In de winter verwissel ik één water container in voor een thermosfles. Daar bewaar ik dan warm water in. Ook handig als je ’s morgensvroeg snel warm water wilt hebben. De avond van te voren vullen en ’s morgens is het water in de thermosfles nog steeds warm en veel sneller aan de kook. Of natuurlijk voor iets warms tussen de middag.

IMG_8907

Links de typische snacks voor de snackbag. Rechts voor ontbijt-, middag- en avondeten.

Ik ben zelf geen fan van kant-en-klaar maaltijden. Dat wil niet zeggen dat ik ze niet gebruik. Ze zijn toch reuze handig. Ze smaken naar een tijdje allemaal hetzelfde, zijn duur en soms niet eens echt voedzaam. Op alle kant-en-klaar maaltijden staat voor hoeveel personen het is. In de praktijk regelmatig meegemaakt dat je na en dag hiken makkelijk twee van die zakjes op kunt.

Test dus altijd je eten al thuis. Is het wel lekker? Is het genoeg. Je kunt eenvoudig zelf pakketjes samenstellen. Dit is goedkoop en nog lekker ook. Als je wat meer thuis bent in de natuur kun je groentes, vitamines en proteïnen uit de natuurlijk halen. Wat je ook kunt doen is tijdens een tocht eten halen in een lokaal dorp. Maar houd rekening met feestdagen, bestaat de winkel nog wel en hebben ze nog iets. Het is daarom altijd raadzaam een noodrantsoen mee te nemen. Meestal gebruik ik daar wel kant-en-klaar voor. De basis van noodrantsoen is dan ook dat je het eigenlijk iedere trip niet gebruikt. Mocht dit niet zo zijn dan is er iets voorgevallen of de hoeveelheid eten heb je niet goed ingeschat.

 

Wat ook slim is, is een snackbag mee te nemen. Een snackbag is een tasje met van alles voor de grijp. Denk aan reepjes chocolade, muesli, snickers, noten et cetera. Dit als tussendoortje. Zorg ervoor dat je tijdens een trektocht iets in je broekzak bij je hebt. Je hebt het dan letterlijk voor het grijpen.

 

Hulp op afstand of ter plekke?

In een groep is dit veel eenvoudiger te regelen maar als je alleen gaat, wat is dan je plan als er iets mis gaat? Om een avontuur of het vrije gevoel te beleven hoef je niet persé een enorme afstand af te leggen. Soms is het voldoen om uit het zicht van huizen en dorpen te blijven en toch het gevoel van ‘vrij’ te hebben. Op deze manier zit je op loopafstand van de zogenaamde beschaving. Ook voor een meerdaagse trip kun je hier rekening mee houden. Het is prima om lang dorpjes te gaan zonder er echt doorheen te moeten. Maar als je echt alleen bent en er gebeurd iets, dan moet je jezelf toch weten te redden! Als basis in het algemeen vermijdt de risico’s zo veel mogelijk. Het is beter om 1km om te lopen dan een doorsteek of risicovolle afdaling te nemen. Maak geen overhaaste beslissingen en respecteer elkaars mening in een groep. Mocht er met iemand iets in de groep gebeuren dan gaat dit de gehele groep aan.

Bespreek dit ook met elkaar en bij voorkeur voor vertrek. Samen uit, samen thuis. Zoals al eerdere besproken is het verstandig je plan thuis achter te laten. Mocht het dan echt tegen zitten dan moet je wachten op hulp van buiten. Denk daarbij ook aan dat je al die dagen daartussen op jezelf bent aangewezen! We hebben het al gehad over een noodrantsoen maar wellicht besef je nu ook het detailniveau van het plan wat je thuis achter moet laten.

1044946_538952949485119_1853283636_n

Signaal vuur oefening Trektocht Schotland 2013. Foto gemaakt door René Nauta.

Als je binnen bereik bent van anderen dan kun je natuurlijk gewoon je GSM pakken en gaan bellen. Met behulp van kaart coördinaten kun je dan doorgeven waar je zit. Besef ook hier dat de anderen wellicht niet de kaart hebben die jij wel hebt. Voor een ander zijn het dan niet meer dan nummers die ze nergens kunnen plotten!

Mocht dit niet lukken dan kun je nog een signaal vuur maken. Dit is eigenlijk een vuur met heeeeell veel rook. En bij voorkeur drie op een rijtje. Dit is zelfs een internationaal nood signaal. Veel mensen hebben een noodfluit bij zich. Bij voorkeur hangend om je nek. Besef wel dat het geluid van zelfs de beste noodfluiten in een glooiend landschap net ver komt.

Een noodfluit is dan ook alleen bruikbaar als je binnen gehoor afstand van elkaar blijft. Het is btw not-done deze noodfluit voor andere zaken dan voor nood te gebruiken!

Wij hanteren een systeem van zes keer fluiten en dan een korte pauze. En dan net zolang totdat er iemand verschijnt.

 

Heb je andere tips en wil je deze delen? Geef dan een reactie op dit artikel. Alvast bedankt voor je bijdrage!

The following two tabs change content below.

Erwin

Hallo, Ik ben Erwin Koekoek en blogger van deze site. Tijdens mijn jeugd heb ik jaren lang bij de scouting gezeten. Veel buiten en bezig in de bossen. Altijd een liefhebber geweest van de natuur en het buitenleven. Ik hoop mijn enthousiasme en passie voor de natuur over te kunnen brengen aan anderen. Alle verhalen en teksten op deze BLOG zijn persoonlijke opvattingen en uitingen.

Laatste berichten van Erwin (toon alles)


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

Klik hier om een eigen avatar toe te voegen.